Qiyin savolni tashlab ketish
Bitta savolda qotib qolish bir necha boshqa savolni yeydi. Qachon o'tib ketish, qanday belgilash va qachon qaytish.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Savol chiqmayapti. Yana bir marta o'qiysiz. Variantlarni solishtirasiz. Yana o'qiysiz.
To'rt daqiqa o'tdi. Savol hali ham chiqmadi va endi orqada qoldingiz.
Bu eng ko'p ball yeydigan odat va u bilim bilan bog'liq emas.
Arifmetika
Bitta savol bitta ball beradi. Qiyin savolga sarflangan uch daqiqa — bu boshqa ikki-uch savolning vaqti.
Ya'ni bitta noaniq ballni qidirib, ikkita aniq ballni yo'qotasiz.
Va yana bir narsa: tashlab ketilgan savolga qaytish mumkin, tugallanmagan bo'limga esa yo'q.
Chegara qo'ying
Har savol uchun aniq vaqt chegarasi bo'lsin.
Amaliy qoida: ajratilgan vaqtdan ikki barobar o'tsa — o'tib keting.
Bir savolga 1,5 daqiqa to'g'ri kelsa, chegara 3 daqiqa. Hisob usuli: test sur'ati.
Chegara oldindan belgilanishi kerak. Imtihon paytida "yana bir daqiqa" degan qaror har doim uzayadi.
Uchta signal
Vaqtni sanash qiyin bo'lsa, quyidagi uch belgidan biri paydo bo'lganda o'ting:
Matnni uchinchi marta o'qiyapsiz. Uchinchi o'qish deyarli hech qachon yangi narsa bermaydi.
Ikki variant orasida aylanib yuribsiz. Qaror chiqmayapti — bu savol hozir yechilmaydi degani. Variantlarni chiqarib tashlash dan keyin ham ikkitasi qolsa, belgilab o'ting.
"Bu qanaqa savol o'zi?" degan fikr keldi. Savol turi notanish bo'lsa, uni birinchi o'tishda hal qilishga urinmang.
Qanday belgilash kerak
Tashlab ketish "unutib qoldirish" emas. Uch narsa qilinadi.
1. Savolni belgilang. Kompyuterda topshirilsa, ko'pincha "belgilab qo'yish" tugmasi bo'ladi. Qog'ozda — savol raqamiga aylana chizing.
2. Javob varag'ida joyni to'g'ri qoldiring. Bu eng xavfli joy: bitta qator surilsa, undan keyingi hamma javob noto'g'ri bo'ladi. Qog'oz testda tashlab ketilgan savol raqamini javob varag'ida ham belgilang.
3. Taxminiy javob qo'ying. Agar jarima bo'lmasa, hozircha biror javob belgilab qo'ying — vaqt yetmay qolsa, u yerda bo'sh qolmaydi. Taxmin qilish qachon foydali.
Qaytish tartibi
Bo'limni oxirigacha o'tgandan keyin belgilangan savollarga qaytiladi.
Tartib: eng tez yechiladiganidan boshlang, eng qiyinidan emas. Maqsad — qolgan vaqtda eng ko'p ball yig'ish.
Yangi ko'z bilan. Qaytganingizda savol ko'pincha osonroq ko'rinadi: miya oraliqda fonda ishlagan bo'ladi va boshqa savollar ham ipuchi bergan bo'lishi mumkin.
Ikkinchi marta ham chiqmasa — qo'yib yuboring. Uchinchi urinish deyarli hech narsa bermaydi.
Vaqt kam qolganda
Oxirgi daqiqalarda tartib o'zgaradi.
- Avval bo'sh qolgan hamma javobni to'ldiring (jarima bo'lmasa).
- Keyin belgilangan savollarga qayting.
Sabab: bo'sh javob aniq nol, taxmin esa ehtimol.
Qaysi imtihonlarda bu boshqacha
Ikki farq bor va ularni oldindan bilish kerak.
Moslashuvchi (adaptiv) imtihonlar. Ba'zi imtihonlarda keyingi bo'lim sizning natijangizga qarab tanlanadi va savolga qaytish cheklangan bo'lishi mumkin. Qoidalarni oldindan tekshiring — masalan raqamli SAT da modul ichida qaytish mumkin, lekin tugagan modulga emas.
Tinglash bo'limlari. Bu yerda tashlab ketish boshqacha ishlaydi: audio to'xtamaydi, shuning uchun bir savolda qolib ketish keyingi savollarni ham yo'qotadi. Qoida qattiqroq: darhol o'ting va keyingisiga tayyorlaning — Listening'dagi odatiy xatolar.
Buni mashq qilish
Bu refleks o'z-o'zidan paydo bo'lmaydi — imtihonda "yana bir oz urinaman" degan istak kuchli bo'ladi.
Mashq usuli: savol bo'yicha taymer qo'yib ishlash. Taymer chalinganda majburan o'tish. Bir necha mashqdan keyin bu odat bo'ladi.
Uy vazifasida esa qoida boshqacha — u yerda qiynalish foydali: javobga qaramaslik. Farqni ajratish muhim: mashqda qiynalish o'rgatadi, imtihonda esa ball yeydi.
Qisqa xulosa
- Bitta qiyin savol ikki-uch oson savolning vaqtini yeydi.
- Chegara: ajratilgan vaqtdan ikki barobar o'tsa — o'ting.
- Belgilang, javob varag'idagi joyni to'g'ri qoldiring, taxminiy javob qo'ying.
- Qaytganda eng tez yechiladiganidan boshlang.
- Tinglash bo'limida qoida qattiqroq: darhol o'ting.
Shunga o'xshash
Bir necha imtihonga birga tayyorlanish
IELTS va SAT, yoki attestat va kirish imtihoni. Vaqtni ikkiga bo'lish emas — ketma-ketlik va kesishgan joylarni topish.
Test sur'ati: vaqtni his qilish
Oxirgi savollarga vaqt qolmasligi bilim muammosi emas. Sur'atni o'lchash, nazorat nuqtalari qo'yish va uni mashq qilish.
Deadline yaqinlashganda
Muddat yaqin, ish ko'p. Qolgan vaqtni qanday taqsimlash va nimadan voz kechish kerak.