Uyqu va xotira: kechasi nima bo'ladi

Uyquni ko'pincha "o'qishdan qolgan vaqt" deb qaraladi. Vaqt yetmasa, birinchi bo'lib undan olinadi.

Bu hisobda bitta katta xato bor: uyqu o'qishga raqib emas, uning davomi.

Uyqu nima qiladi

Kun davomida olingan ma'lumot dastlab beqaror holatda bo'ladi. Uyqu paytida u qayta ishlanadi: takrorlanadi, tartibga solinadi, eskisiga bog'lanadi.

Natija oddiy va bir necha marta ko'rsatilgan: o'rganib, keyin uxlagan odam o'rganib, uxlamaganidan ko'proq eslaydi — ikkalasiga bir xil vaqt berilgan bo'lsa ham.

Ya'ni uyqu davomida "hech narsa qilmayapsiz" degan fikr noto'g'ri. O'sha paytda xotira ishlaydi.

Uchta amaliy qoida

1. Eng muhim materialni yotishdan oldin takrorlang

Yotishdan oldin ko'rilgan narsa uyqu qayta ishlashiga eng yaqin turadi.

Bu "tun bo'yi o'qish" degani emas. 10–15 daqiqa yetadi: bugungi eng muhim narsani eslab chiqing (o'qib emas, yopib eslab).

2. Yangi material o'rganganingizda uyquni qisqartirmang

Og'ir mavzu o'rgangan kuningiz kam uxlash — o'sha kunning ishini qisman bekor qilish.

Agar tanlov bo'lsa: qo'shimcha bir soat o'qish yoki qo'shimcha bir soat uxlash — yangi va murakkab material bo'lsa, uyqu ko'pincha ko'proq beradi.

3. Imtihon arafasida uyqu birinchi o'rinda

Bu haqda alohida maqola bor: imtihondan oldingi hafta. Qisqasi: arafada o'qilgan narsa deyarli ishlatilmaydi, yo'qotilgan uyqu esa ertasi kuni diqqatni tushiradi.

Tushlik uyqusi

Qisqa kunduzgi uyqu ham foyda beradi — ayniqsa kechasi kam uxlagan bo'lsangiz.

Ikki amaliy nuqta:

Qisqa bo'lsin — 20–30 daqiqa. Undan uzunroq uyqudan uyg'onish og'ir bo'ladi va bir necha vaqt o'zingizni bo'shashgan his qilasiz.

Kech bo'lmasin — kechki uyqu tungi uyquni buzadi. Tushdan keyingi vaqt ma'qul.

Uzoq mashg'ulotdan keyingi 20 daqiqalik uyqu ko'pincha yana bir soat majburlab o'qishdan foydaliroq.

Necha soat

Bu haqda ham batafsil maqola bor: necha soat uxlash kerak.

Qisqasi: kattalar uchun odatda 7–9 soat, o'smirlar uchun ko'proq. Va o'zingizni tekshirishning eng oddiy belgisi — budilniksiz uyg'ona olasizmi.

Uyquni buzadigan narsalar

Kechqurungi kofein. Kofein tanada uzoq qoladi. Uyqu bilan muammo bo'lsa, birinchi navbatda tushdan keyin kofeinni to'xtatib ko'ring.

Telefon. Ikki ta'siri bor: yorug'lik va mazmun. Ikkinchisi ko'pincha kuchliroq — qiziqarli lenta miyani uyquga tayyorlamaydi.

Nomuntazam rejim. Har kuni boshqa vaqtda yotish ichki soatni chalg'itadi. Dam olish kunlari 3 soat kech yotish — dushanbagacha ta'sir qiladi.

Yotoqda o'qish. Yotoq faqat uyqu bilan bog'lansin. Yotoqda darslik ochgan odam keyin o'sha yotoqda uxlay olmaydi.

Rejimni tiklash

Buzilgan rejimni bir kechada to'g'rilab bo'lmaydi. Bir hafta kerak:

• Har kuni bir xil vaqtda turing — dam olish kunlari ham. Turish vaqti yotish vaqtidan muhimroq.
• Yotish vaqtini kuniga 15–20 daqiqadan siljiting. Ikki soat erta yotishga urinish ishlamaydi.
• Ertalab yorug'lik — uyg'ongan zahoti pardani oching yoki tashqariga chiqing.
• Kechqurun yorug'likni kamaytiring — yotishdan bir soat oldin.

Imtihon ertalab bo'lsa, oxirgi uch-to'rt kun o'sha vaqtda turing.

Qisqa xulosa

Uyqu — o'rganish jarayonining oxirgi bosqichi. Usiz kun davomida qilingan ishning bir qismi saqlanmaydi.

Shuning uchun vaqt yetmaganda uyqudan emas, boshqa narsadan qisqartiring: ijtimoiy tarmoq, serial, maqsadsiz qayta o'qish.