Murakkab mavzuni chizmaga aylantirish

Matn — chiziqli: bir jumladan keyin ikkinchisi. Lekin ko'p mavzu chiziqli emas: unda tarmoqlanish, sabab-oqibat, bir necha tomonlama bog'liqlik bor.

Bunday mavzuni matn shaklida eslash qiyin. Chizma esa tuzilmani ko'rinadigan qiladi.

Qaysi mavzular chizmaga tushadi

Tasnif. Nima nimaning turi. Daraxt shakli: yuqorida umumiy tushuncha, pastda turlar.

Jarayon. Bosqichlar ketma-ketligi. Strelkalar bilan zanjir.

Sabab-oqibat. Bir necha sabab bitta oqibatga, yoki bitta sabab bir necha oqibatga.

Taqqoslash. Ikki-uch narsaning o'xshash va farqli tomonlari. Kesishgan doiralar yoki jadval.

Tizim. Qismlar bir-biri bilan qanday bog'langan — anatomiya, ekotizim, iqtisodiy zanjir.

Qaysilari tushmaydi

Ketma-ket hisoblash yoki isbot. Bular chiziqli va chiziqli qolgani ma'qul.

Ta'riflar ro'yxati. Ular uchun kartochka yaxshiroq.

Tafsilotlarga boy matn. Chizma soddalashtirish uchun; tafsilotni u yeb qo'yadi.

Qanday chizish

Qo'lda chizing

Dastur chiroyli qiladi, lekin ikki muammo bor: dastur bilan ovoralik diqqatni yeydi, va chiroyli natija "ish tugadi" degan yolg'on tuyg'u beradi.

Qo'lda chizish sekinroq — va aynan shuning uchun foydali: har chiziq oldidan o'ylashingizga to'g'ri keladi.

Kitobga qarab chizmang

Eng muhim qoida. Kitobga qarab ko'chirilgan chizma — rasm chizish mashqi, o'rganish emas.

Tartib shunday:

1. Mavzuni o'qing.
2. Kitobni yoping.
3. Eslaganingizdan chizma qiling.
4. Kitobni ochib, tushib qolganini boshqa rang bilan qo'shing.

Ikkinchi rangdagi narsalar — sizning bo'shliqlaringiz. Bu ayni paytda eslab chiqarish mashqi ham bo'ladi.

Sodda belgilar yetarli

Chizma uchun uchta shakl kifoya:

• quti — tushuncha,
• strelka — bog'liqlik yoki yo'nalish,
• qisqa yozuv strelka ustida — bog'liqlik qanday.

Oxirgisi eng ko'p tashlab ketiladi va eng qimmatlisi. "A → B" kam narsa aytadi; "A —(kuchaytiradi)→ B" ancha ko'p.

Bir sahifa

Chizma bir sahifaga sig'sin. Sig'masa — mavzu juda katta, uni ikkiga bo'ling.

Bir sahifalik chegara sizni eng muhimini tanlashga majbur qiladi, va bu tanlash o'zi o'rganish.

Takrorlash uchun ishlatish

Chizmaning kuchi shunda: uni qayta chizish mumkin.

• Bir hafta o'tgach bo'sh varaqqa o'sha chizmani xotiradan chizing.
• Asl nusxa bilan solishtiring.
• Tushib qolgan joylar — takrorlash kerak bo'lgan qismlar.

Bu konspektni qayta o'qishdan ancha kuchli va tezroq.

Rang va joylashuv

Rang ma'no bilan ishlatilsin, bezak uchun emas:

• bir rang — bir turkum,
• qizil — istisno yoki xavfli joy,
• ikkinchi rang — keyin qo'shilgan narsa.

Besh xil rang bilan bo'yalgan chizma o'qilmaydi. Ikki-uch rang yetarli.

Joylashuv ham ma'no tashisin: yuqorida umumiy, pastda xususiy; chapda sabab, o'ngda oqibat. Tasodifiy joylashuv chizmaning afzalligini yo'qotadi.

Chizma va konspekt

Ikkalasi bir-birini almashtirmaydi. Amaliy taqsimot:

• Dars paytida — konspekt (usullari), chunki chizma uchun butun mavzu ko'rinishi kerak.
• Darsdan keyin — konspektni chizmaga aylantirish. Bu ayni paytda birinchi takrorlash bo'ladi.
• Imtihon oldidan — chizmani xotiradan qayta chizish.

Uchala bosqich ham bir materialni uch xil shaklda boshdan o'tkazadi — va bu uchta alohida iz qoldiradi.

Ko'p bosqichli jarayonlarda bu usulning o'z shakli bor: biologiyada jarayonlarni eslab qolish.