Konspektni keyin nima qilish
Yozilgan daftar ochilmay qolsa, uni yozishga ketgan vaqt behuda ketadi. Konspektni ishlaydigan qiladigan to'rt bosqich.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Semestr davomida uch daftar to'ldi. Imtihon oldidan ularni ochasiz va deyarli hech narsa tushunmaysiz: qisqartmalar begona, ba'zi joylar tugallanmagan, tuzilma ko'rinmaydi.
Konspekt yozildi, lekin ishlatilmadi. Ya'ni unga ketgan vaqt bekorga ketdi.
Muammo yozishda emas — yozgandan keyingi bo'shliqda.
Nega ochilmay qoladi
Keyingi qadam yo'q. Konspekt yozildi va daftar yopildi. Uni qachon va nima uchun ochish kerakligi belgilanmagan.
U o'qish uchun mo'ljallanmagan. Dars paytida yozilgan matn tez va bo'laklab yoziladi. U keyin o'qilsa, tushunarsiz bo'ladi.
Qayta o'qish zerikarli. Va u kam foyda beradi — qayta o'qish nega ishlamaydi.
Uchala muammoning ham yechimi bir joyda: konspektni material emas, ish quroli qilish.
To'rt bosqich
1. O'sha kuni: to'ldirish (10 daqiqa)
Darsdan keyin, iloji bo'lsa o'sha kuni:
- tushib qolgan joylarni to'ldiring (xotira hali yangi),
- qisqartmalarni ochib yozing,
- tushunarsiz joyni belgilang,
- pastga 2-3 jumlalik xulosa yozing: dars nima haqida edi.
Xulosa eng muhim qismi: u bir necha oydan keyin butun sahifani tushunarli qiladi.
Batafsil: darsdan keyingi 10 daqiqa.
2. Savollarga aylantirish
Bu bosqich konspektni passivdan faolga o'tkazadi.
Har sarlavha yoki asosiy fikr yoniga savol yozing:
- "Fotosintez bosqichlari" → Fotosintez qaysi bosqichlardan iborat?
- "Ikkinchi shartli gap" → Ikkinchi shartli gap qachon ishlatiladi va qanday yasaladi?
Cornell usulida savollar uchun alohida chap ustun ajratiladi — konspekt olishning uch usuli.
Endi takrorlash boshqacha ko'rinadi: konspektni o'qimaysiz, savollarga javob berasiz. Bu eslab chiqarish va u qayta o'qishdan ancha ko'p beradi.
3. Takrorlash jadvaliga qo'yish
Konspekt bir marta emas, bir necha marta ochiladi va oraliqlar uzayib boradi.
Amaliy jadval:
| Qachon | Nima qilinadi |
|---|---|
| O'sha kuni | To'ldirish + xulosa (10 daqiqa) |
| Ertasi kuni | Savollarga javob berish (5 daqiqa) |
| Bir hafta keyin | Yana savollar (5 daqiqa) |
| Bir oy keyin | Faqat qiyin joylar |
Oraliqlar nega shunday tanlanadi: takrorlash oralig'i.
Har takror qisqa — beshdan o'n daqiqa. Bu imtihon oldidagi uch kunlik o'qishdan ancha kam vaqt oladi va ancha ko'p beradi.
4. Qisqartirish
Bir necha takrordan keyin ko'p narsa allaqachon bilinadi. Shu paytda konspektni siqish foydali.
Uch betlik mavzuni bir betga tushiring: faqat tuzilma, kalit atamalar va o'zingiz qiynalgan joylar.
Imtihon oldidan aynan shu bir bet ishlatiladi. Butun daftar emas.
Siqish jarayonining o'zi ham takrorlashning bir shakli — chunki nimani qoldirish kerakligini hal qilish materialni bilishni talab qiladi.
Qayta ko'chirmang
Keng tarqalgan xato: konspektni chiroyli qilib qayta yozish.
Bu ko'p vaqt oladi va deyarli hech narsa bermaydi — qo'l ishlaydi, miya emas. Tashqaridan foydali ishga o'xshaydi, amalda esa u mukammallik tuzog'i ning bir shakli.
Foydali variant: qayta yozish emas, siqish (4-bosqich) yoki chizmaga aylantirish.
Elektron yoki qog'oz
Ikkalasi ham ishlaydi, lekin farqi bor.
Qog'oz: sekinroq yoziladi — bu yaxshi, chunki sekinlik tanlashga majbur qiladi. Chizma va sxema oson.
Elektron: qidirish oson, tartibga solish oson, yo'qolmaydi.
Amaliy yechim ko'pchilik uchun: dars paytida qog'oz, keyin muhim qismini elektronga ko'chirish (ko'chirish emas — siqish shaklida).
Nima tanlasangiz ham, bitta joyda bo'lsin. Uch daftar, ikki ilova va bir necha varaq — eng ko'p uchraydigan sabab nima uchun konspekt topilmaydi.
Boshqa odamning konspekti
Deyarli hech narsa bermaydi.
Konspektning qiymati uni yozish jarayonida: tushunish, tanlash, o'z so'zingiz bilan ifodalash. Tayyor konspekt bularning hech birini bermaydi.
U faqat bir holatda foydali: darsni o'tkazib yuborgan bo'lsangiz, bo'shliqni to'ldirish uchun.
Qisqa xulosa
- Konspektning qiymati yozilgandan keyin hal bo'ladi.
- O'sha kuni to'ldiring va 2-3 jumlalik xulosa yozing.
- Sarlavhalarni savollarga aylantiring — keyin o'qimang, javob bering.
- Oraliqlarni uzaytirib, qisqa takrorlang.
- Qayta ko'chirmang; siqing.
Siqishning alohida ko'nikmasi bor: xulosa yozish.
Shunga o'xshash
Biologiyada jarayonlarni eslab qolish
Ko'p bosqichli jarayonni ro'yxat sifatida yodlash qiyin. Chizma va sabab-natija zanjiri uni ancha barqaror qiladi.
Darsdan keyingi 10 daqiqa
Yangi material o'sha kuni mustahkamlanmasa, katta qismi ketadi. Eng arzon va eng kam ishlatiladigan usul.
Murakkab mavzuni chizmaga aylantirish
Matn chiziqli, chizma esa bog'liqlikni ko'rsatadi. Qaysi mavzular chizmaga tushadi, qanday chizish kerak va nega chiroyli chizma yaxshi chizma emas.