IELTS Writing Task 2: 6.0 dan 7.0 ga qanday chiqiladi

Writing — IELTS'ning to'rt bo'limi ichida eng sekin o'sadigani. Listening yoki Reading'da bir necha haftalik mashq bilan yarim ball qo'shish mumkin; Writing'da esa ko'pchilik 6.0 yoki 6.5 da "yopishib" qoladi. Sabab oddiy: 6 dan 7 ga o'tish uchun ko'proq yozish emas, boshqacha yozish kerak.

Bu maqolada Task 2 uchun to'rt baholash mezonini birma-bir ochamiz va har birida 6 bilan 7 ning farqi qayerda ekanini ko'rsatamiz.

Avval: ball qanday hisoblanadi

Writing ballingiz to'rt mezon bo'yicha alohida qo'yilib, o'rtachasi olinadi:

1. Task Response — savolga to'liq va aniq javob berdingizmi.
2. Coherence and Cohesion — fikrlar mantiqiy tartibda va bog'langanmi.
3. Lexical Resource — so'z boyligi va uni to'g'ri ishlatish.
4. Grammatical Range and Accuracy — grammatik xilma-xillik va xatosizlik.

Har biri teng og'irlikda. Ya'ni, agar bitta mezonda 5 olsangiz, qolgan uchtasida 7 bo'lsa ham umumiy ball 6.5 ga tushadi. Shuning uchun birinchi ish — o'zingizning eng zaif mezoningizni topish. Buni tekshirilgan insho (ustoz yoki ishonchli tekshiruv) orqali bilib olasiz; taxmin bilan emas.

Yana bir muhim narsa: Task 2 Writing ballining uchdan ikki qismini beradi. Vaqtni ham shunga qarab taqsimlang — 60 daqiqadan kamida 40 tasi Task 2 ga.

Task Response: "javob berdim" bilan "to'liq javob berdim" farqi

6 ballda odatda nima bo'ladi: savolning bir qismiga javob beriladi, ikkinchisi chetlab o'tiladi. Masalan, savol "Ba'zilar X deydi, boshqalar Y. Ikkala fikrni muhokama qiling va o'z fikringizni bildiring" bo'lsa, 6 ballik insho ikkala tomonni yozadi, lekin o'z pozitsiyasini aniq aytmaydi — yoki faqat xulosada bir jumla bilan qo'shib qo'yadi.

7 ballda:

• Pozitsiya kirish qismidayoq aniq aytiladi va butun insho davomida o'zgarmaydi.
• Savolning har bir qismi alohida ishlanadi. Ikki qismli savolda — ikkala qism.
• Har asosiy fikr rivojlantiriladi: bitta da'vo, uning izohi, misol yoki oqibat. Faqat da'volar ro'yxati emas.

Amaliy tekshiruv: inshoni yozib bo'lgach, savolni qayta o'qing va har jumlasi uchun o'zingizdan so'rang — "shu qismga qayerda javob berdim?" Agar javob "xulosada bir jumla" bo'lsa, bu 6.

Yana bir keng tarqalgan xato — savolni umumlashtirib yuborish. Savol "shaharlarda jamoat transporti" haqida bo'lsa, umuman "transport muammolari" haqida yozish mavzudan chetlashish hisoblanadi.

Coherence and Cohesion: bog'lovchi so'zlar ko'pligi yordam bermaydi

Bu mezon ko'pchilik uchun tuzoq. Ular "Firstly, Secondly, Moreover, Furthermore, In addition" kabi so'zlarni ko'paytirsa, ball oshadi deb o'ylaydi. Aslida 7 ballning tavsifida bog'lovchilar "ortiqcha yoki kam ishlatilmasligi" kerak, deb yozilgan. Har jumlani "Moreover" bilan boshlash aynan "ortiqcha".

7 ballga nima kerak:

• Har abzatsda bitta markaziy fikr. Abzatsning birinchi jumlasi shu fikrni aytadi, qolgan jumlalar uni ochadi. Agar abzatsda ikkita mustaqil fikr bo'lsa — bu ikki abzats.
• Fikrlar orasidagi bog'liqlik mantiqdan keladi, so'zdan emas. "Bu esa o'z navbatida..." degan bog'lash "Moreover" dan kuchliroq, chunki sabab-oqibatni ko'rsatadi.
• Referensiya: "this", "these", "such a policy", "the former" kabi so'zlar bilan oldingi jumlaga qaytish. Bu tabiiy bog'lanish beradi va takrorni kamaytiradi.

Oddiy tuzilma — 4 abzats: kirish, ikki asosiy abzats, xulosa. Bu tuzilma 8 ballga ham yetadi; muammo tuzilmada emas, abzats ichidagi mantiqda.

Lexical Resource: "murakkab so'z" emas, "aniq so'z"

6 ballda so'z boyligi savolga yetarli, lekin ko'p so'zlar noaniq yoki noto'g'ri kollokatsiyada keladi. Talabalar bu yerda ham noto'g'ri strategiya tanlaydi: yodlangan "akademik" so'zlarni tiqishtiradi — "plethora", "myriad", "paramount" — va ular ko'pincha kontekstga tushmaydi.

7 ballda tekshiruvchi quyidagini qidiradi:

• Aniq kollokatsiyalar: "make a decision", "heavy traffic", "raise awareness". Bitta noto'g'ri kollokatsiya ("do a decision") 7 ga to'siq bo'lishi mumkin.
• Mavzuga xos so'zlar: transport haqida yozayotgan bo'lsangiz — "congestion", "commute", "infrastructure". Umumiy so'zlar ("good", "bad", "thing", "people") kam.
• Parafraz: savoldagi so'zlarni butun insho davomida takrorlamaslik. Lekin parafraz tabiiy bo'lishi kerak; "children" o'rniga har safar "offspring" yozish yaxshi emas.

Eng foydali mashq: har mavzu (ta'lim, texnologiya, atrof-muhit, sog'liq, shahar hayoti, ish) bo'yicha 15–20 ta kollokatsiya to'plang — alohida so'z emas, so'z birikmasi. Va ularni shu mavzudagi inshoda ishlatib ko'ring.

Grammatical Range and Accuracy: xatosiz jumlalar nisbati

Bu yerda 6 bilan 7 orasidagi farq eng aniq. 7 ball tavsifida "xatosiz jumlalar tez-tez uchraydi" deyiladi. 6 da esa xatolar bor, lekin ular ma'noni buzmaydi. Ya'ni:

• 6 ball: har jumlada kichik xato bo'lsa ham, tushunarli.
• 7 ball: jumlalarning kattagina qismi umuman xatosiz.

Bundan kelib chiqadigan strategiya — o'zingiz ishonchli boshqaradigan tuzilmalarni ishlating. Uchta murakkab jumla yozib, uchtasida ham xato qilgandan ko'ra, ikkita murakkab va uchta oddiy xatosiz jumla yaxshi.

"Range" uchun quyidagilar yetarli, agar ular to'g'ri bo'lsa:

• Shartli jumlalar (ayniqsa ikkinchi va uchinchi tip).
• Nisbiy ergash gaplar ("which", "who", "where").
• Passiv ("is considered", "has been shown").
• Sabab-oqibat bog'lanishlari ("as a result of", "which leads to").

Eng ko'p uchraydigan xatolar: artikllar ("the" ni tushirib qoldirish yoki ortiqcha qo'yish), ko'plik/birlik moslashuvi, vergul bilan ikkita mustaqil gapni ulash. Bularning har biri kichik, lekin takrorlanganda "tez-tez xatosiz" ta'rifidan chiqarib yuboradi.

Oxirgi 5 daqiqa: nimani tekshirish

Yozib bo'lgach, tekshirishga vaqt qoldiring va shu tartibda o'qing:

1. Savolning har qismiga javob bormi (Task Response).
2. Har abzatsda bitta fikrmi (Coherence).
3. Artikllar va ko'plik (Grammar) — bular eng tez topiladigan xatolar.
4. Takrorlangan so'zlar — bittasini almashtiring (Lexis).

So'z sonini sanashga vaqt sarflamang: 250 so'zdan kam bo'lsa jarima bor, lekin 300 dan oshsa hech qanday bonus yo'q. O'rtacha 270–290 so'z — yetarli va tekshirishga vaqt qoladi.

Qanday mashq qilish

Haftada uchta insho yozib, hech biri tekshirilmasa — bu mashq emas, takror. 6 dan 7 ga o'tishning kaliti qaytma aloqa: yozdingiz, aniq xatolaringizni ko'rdingiz, keyingi inshoda aynan shularni tuzatdingiz.

Amaliy reja:

• Haftasiga 2 ta insho, ikkalasi ham tekshirilgan.
• Har inshodan keyin xatolar ro'yxati — mezon bo'yicha (xatolar daftari usuli bu yerda ham ishlaydi).
• Keyingi insho oldidan bu ro'yxatni qayta o'qish.
• Ikki haftada bir — eski mavzuni qayta yozib, birinchi variant bilan solishtirish.

Real imtihon sharoitida (40 daqiqa, taymer bilan) yozish ham muhim: uyda 60 daqiqada yozgan insho imtihonda 40 daqiqada chiqmaydi.

Insho yozish uzun va uzilishsiz blok talab qiladi — chuqur ish sharoiti. Boshlash qiyin bo'lsa: inshoni qanday boshlash.