Imtihon davrida kasal bo'lib qolish
Tayyorgarlik o'rtasida kasallanish rejani buzadi, lekin uni yo'q qilmaydi. Rejani qanday qisqartirish va nimadan boshlash.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Imtihonga uch hafta qoldi va shu payt kasal bo'lib qolasiz.
Birinchi reaksiya odatda ikki xil bo'ladi: yo hamma narsani tashlab qo'yish, yo kasal holda o'qishni davom ettirishga urinish.
Ikkalasi ham eng yomon variantlar. O'rtada aniq yo'l bor.
Kasal holda o'qish nega ishlamaydi
Kasallik paytida diqqat va xotira ikkalasi ham pasayadi: material o'zlashtirilmaydi, faqat vaqt sarflanadi.
Natija: soatlar ketadi, bilim qo'shilmaydi, tuzalish esa cho'ziladi.
Shuning uchun birinchi kunlarda o'qishga urinish odatda ikki marta yutqazish bo'ladi.
Amaliy qoida: dastlabki kunlarda asosiy ish — tuzalish. Bu dangasalik emas, hisob-kitob.
Kasallik kunlarida nima qilish mumkin
Butunlay to'xtash ham har doim kerak emas. Holatga qarab yengil narsalar mumkin:
Holat og'ir bo'lsa: hech narsa. Dam oling.
Yengilroq bo'lsa: past yuk talab qiladigan ishlar:
- kartochkalarni ko'rib chiqish — yaxshi kartochka,
- audio tinglash — podkast tinglash,
- eski konspektlarni o'qish,
- reja va ro'yxatlarni tartibga solish.
Qilinmaydigan ishlar: yangi murakkab mavzu, to'liq mashq testi, uzoq yozma ish. Bular tetik holat talab qiladi va kasal holda ular noto'g'ri natija ham beradi: past ball chiqadi va u keraksiz tashvish qo'shadi — mashq balli nimani anglatadi.
Tuzalgandan keyin: rejani tiklash
Eng ko'p uchraydigan xato — yo'qotilgan kunlarni qoplashga urinish.
Uch kunlik ishni bir kunga siqish ishlamaydi va u ko'pincha qayta charchashga olib keladi.
To'g'ri yondashuv: rejani qayta hisoblash, qoplash emas.
Tartib:
- Qolgan vaqtni sanang. Necha kun qoldi — aniq son.
- Qolgan mavzularni ro'yxat qiling.
- Ularni saralang: imtihonda ko'p uchraydigan va siz zaif bo'lgan mavzular yuqoriga.
- Sig'maydiganini olib tashlang. Bu qaror ataylab qabul qilinsin, o'z-o'zidan bo'lib qolmasin.
- Birinchi kunni yengil qiling. Darhol to'liq quvvatga qaytmang.
Saralash usuli: mavzu bo'yicha reja, muhim va shoshilinch.
Nimani birinchi tiklash kerak
Vaqt kam bo'lsa, tartib shunday:
1. Zaif va ko'p uchraydigan mavzular. Eng ko'p ball qaytaradi.
2. Takrorlash jadvali. Kasallik davrida uzilgan takrorlar — ular eng tez yo'qoladigan qism: takrorlash oralig'i.
3. Format va sur'at mashqi. Ayniqsa imtihon yaqin bo'lsa: test sur'ati.
Yangi mavzu o'rganish esa ro'yxatning oxirida turadi — agar imtihonga kam vaqt qolgan bo'lsa, u umuman kirmasligi mumkin: imtihondan oldingi hafta.
Imtihon kuni kasal bo'lsangiz
Bu alohida vaziyat va unda qaror ikki narsaga bog'liq: holatning og'irligi va imtihonni ko'chirish imkoni.
Qoidani tekshiring. Ko'p imtihonlarda kasallik hujjat bilan tasdiqlansa, sanani ko'chirish yoki to'lovni qaytarish imkoni bo'ladi. Qoidalar imtihon turiga qarab har xil — rasmiy sahifadan yoki markazdan tekshiring. Muddat odatda cheklangan bo'ladi, shuning uchun bu tekshiruv darhol qilinadi.
Yuqumli bo'lsangiz, boshqalarni o'ylang. Ba'zi markazlarda bunday holat uchun alohida tartib bor.
Borishga qaror qilsangiz: kuchni taqsimlang, oson savollardan boshlang, qiyinlarini belgilab o'tib keting — qiyin savolni tashlab ketish.
Dori qabul qilish kerak bo'lsa, uning diqqatga ta'sirini hisobga oling va imtihon kuni birinchi marta yangi dori sinamang. Bu savollar shifokorga beriladi.
Yana kasal bo'lmaslik uchun
Imtihon davrida kasallanish tasodif bo'lmasligi mumkin: uyqu kam, ovqat tartibsiz, stress yuqori — bularning hammasi organizmni zaiflashtiradi.
Shuning uchun tayyorgarlik rejasida quyidagilar qoldiq emas, qism bo'lishi kerak:
- uyqu — necha soat uxlash,
- ovqat vaqti — ovqat va aqliy mehnat,
- harakat — uzoq o'tirish va harakat,
- dam olish kuni — dam olish kuni.
Bu "yaxshi maslahat" emas, rejaning ishlashi uchun shart: kasal bo'lgan hafta butun rejani orqaga suradi.
Ruhiy tomoni
Kasallik davridagi eng og'ir qismi ko'pincha jismoniy emas: "vaqt ketyapti, men esa hech narsa qilmayapman" degan tuyg'u.
Ikki narsa yordam beradi:
Rejani yozib qo'ying. Tuzalgandan keyin nima qilishingiz yozilgan bo'lsa, tashvish kamayadi: reja bor, u shunchaki kechroq boshlanadi.
Yo'qotishni haqiqiy o'lchamda ko'ring. Uch kun — uch kun. Bu odatda hal qiluvchi emas, garchi shu payt shunday tuyulsa ham.
Tashvish kuchli va uzoq davom etsa: tashvish kuchayganda.
Qisqa xulosa
- Dastlabki kunlarda asosiy ish — tuzalish; kasal holda o'qish ikki marta yutqazish.
- Yengil holatda: kartochka, audio, konspekt. Yangi mavzu va to'liq test — yo'q.
- Yo'qotilgan kunlarni qoplamang, rejani qayta hisoblang.
- Imtihon kuni kasal bo'lsangiz, ko'chirish qoidasini rasmiy manbadan darhol tekshiring.
- Uyqu, ovqat va harakat rejaning qismi bo'lsin — qoldiq emas.
Shunga o'xshash
Imtihon stressi: tanada nima bo'ladi
Yurak tez urishi, qo'l titrashi, qorin og'rig'i — bular kasallik emas, tananing tayyorgarlik reaksiyasi. Ularni tushunish hayajonni kamaytiradi.
Bir necha imtihonga birga tayyorlanish
IELTS va SAT, yoki attestat va kirish imtihoni. Vaqtni ikkiga bo'lish emas — ketma-ketlik va kesishgan joylarni topish.
Imtihondan keyin tahlil
Natijani kutish bir necha hafta davom etadi. O'sha vaqtni yo'qotmaslik va imtihondan qimmatli ma'lumot olib qolish.