Ustozdan qanday savol berish

"Tushunmadim."

Bu jumladan keyin ustoz nima qiladi? Odatda butun mavzuni boshidan qaytaradi — ya'ni siz allaqachon tushungan qismini ham eshitasiz, qiynalgan joyingiz esa yana tez o'tib ketadi.

Vaqt ketadi, muammo qoladi.

Savol aniq bo'lsa, javob ham aniq bo'ladi.

Aniq savolning tuzilishi

Yaxshi savolda uch qism bo'ladi:

1. Qayergacha tushundim. 2. Qayerda to'xtadim. 3. Nima qilib ko'rdim.

Misol:

"Uchinchi qadamgacha tushundim — tenglamani soddalashtirdik. To'rtinchi qadamda ikki tomonni x ga bo'ldik. Nega bu mumkin? x nolga teng bo'lsa nima bo'ladi?"

Bu savolga javob bir daqiqa oladi va u aniq nishonga tegadi.

Uchinchi qism ("nima qilib ko'rdim") ayniqsa foydali: u ustozga qayerdan boshlashni ko'rsatadi va bir xil yo'lni qaytarmaslikka yordam beradi.

Savolni oldindan tayyorlang

Darsda savol tug'ilganda uni o'sha zahoti aniq shakllantirish qiyin. Shuning uchun savollar yozib boriladi: savol yozib borish odati.

Yozish jarayonining o'zi foyda beradi: savolni so'z bilan ifodalashga urinish ko'pincha javobni ochib beradi. Aniq savol yarmi yechilgan savol.

Savol turlari va ularning yo'li

Hamma savolni ustozga berish shart emas.

Savol turi	Kimga
"Bu atama nima degani?"	Kitob, lug'at — o'zingiz topasiz
"Bu qadam nega shunday?"	Ustoz — bu eng yaxshi savol turi
"Bu holatda ham ishlaydimi?"	Avval o'zingiz misol yasab sinab ko'ring
"Butun mavzuni tushunmadim"	Ustoz, lekin alohida vaqtda — darsda emas
"Bu imtihonda chiqadimi?"	Ustoz, lekin bir marta va aniq

Oxirgi qatorga e'tibor bering: "bu imtihonda chiqadimi" savolini har mavzuda berish ustozni charchatadi. Bir marta, umumiy shaklda so'ralgani yaxshi.

Qachon so'rash kerak

Darsda, agar savol qisqa bo'lsa va boshqalarga ham tegishli bo'lsa. Ko'p holatda sizning savolingiz yolg'iz sizniki emas.

Darsdan keyin, agar savol uzun bo'lsa yoki faqat sizga tegishli bo'lsa.

Keyingi darsda, agar savol uy vazifasi paytida tug'ilgan bo'lsa. Buning uchun u yozilgan bo'lishi kerak — bir kundan keyin savol eslanmaydi.

Kechiktirmang: tushunilmagan joy keyingi mavzularga o'tadi va zanjir uziladi — matematikadan qo'rqish da bu ko'rsatilgan.

Bir vaqtda ko'p savol bermang

Beshta savol birdan berilsa, ustoz ularning hammasiga yuzaki javob beradi.

Ikki-uchta aniq savol yaxshiroq. Qolganini keyingi safarga qoldiring yoki o'zingiz yeching.

Tartib qo'ying: eng muhim savol birinchi. Vaqt tugasa, u baribir javob olgan bo'ladi.

Javobni qanday olish

Yozing. So'ralgan va unutilgan savol — ikki marta yo'qotilgan vaqt.

Qaytarib ayting. "To'g'ri tushundimmi: bu yerda x nolga teng bo'lmagani uchun bo'lish mumkin?" Bu ikki ish qiladi: tushunganingizni tekshiradi va ustozga tuzatish imkonini beradi.

Tushunmasangiz, ayting. "Kechirasiz, hali ham aniq emas" — bu normal jumla. Yarim tushunib bosh irg'ash eng yomon variant.

Misol so'rang. Nazariy javob tushunarsiz bo'lsa: "bitta misolda ko'rsata olasizmi?"

Savol berishdan noqulay bo'lsa

Bu keng tarqalgan va uni aytib qo'yish kerak.

Ko'p talaba "ahmoqona savol" bo'lib ko'rinishidan qo'rqadi. Amalda:

• Sizning savolingiz odatda yolg'iz sizniki emas — sinfda yana bir necha kishi shu joyda to'xtagan bo'ladi.
• Ustozlarning ko'pchiligi savol berilgani uchun mamnun bo'ladi: bu material qabul qilinayotganini ko'rsatadi.
• Aniq savol bilimsizlikni emas, diqqat bilan tinglanganini ko'rsatadi.

Agar baribir noqulay bo'lsa, darsdan keyin alohida so'rang yoki yozma shaklda yuboring.

Ustoz javob bermasa

Ba'zan sharoit imkon bermaydi: sinf katta, vaqt yo'q, ustoz band.

Boshqa yo'llar:

• kursdosh yoki do'st,
• boshqa manba: kitob, video dars — video darsni to'g'ri ko'rish,
• repetitor, agar bo'shliq katta bo'lsa,
• ochiq savol berish — masalan ilm.tips savol-javob bo'limida.

Oxirgisining foydasi: javob sizdan boshqalarga ham qoladi.

Qisqa xulosa

• Savolda uch qism bo'lsin: qayergacha tushundim, qayerda to'xtadim, nima qilib ko'rdim.
• Savollarni yozib boring — darsda shakllantirish qiyin.
• Bir vaqtda ikki-uchta aniq savol, tartib bilan.
• Javobni yozing va o'z so'zingiz bilan qaytarib ayting.
• Savol berish bilimsizlik emas; kechiktirish esa zanjirni uzadi.

Guruh oldida chiqish va savolga javob berish uchun: taqdimot tayyorlash.