Auditoriya oldida gapirish
Hayajon yo'qolmaydi, lekin u boshqariladi. Tayyorgarlik, birinchi daqiqa va gapirish paytidagi amaliy usullar.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Auditoriya oldida gapirishdan hayajonlanish keng tarqalgan holat va u tayyorgarlik darajasidan qat'i nazar bo'ladi.
Shuning uchun maqsad hayajonni yo'qotish emas — bu odatda imkonsiz. Maqsad uni gapirishga xalaqit qilmaydigan darajaga tushirish.
Hayajon nimadan kelib chiqadi
Uch asosiy manba bor va ularning har biriga boshqa javob kerak.
Notanishlik. Zal, jihoz, tartib — hammasi yangi. Bu eng oson kamaytiriladigan qismi: oldindan ko'rib qo'yish yetadi.
Materialga ishonchsizlik. Qaysidir joyni yaxshi bilmayapsiz va buni o'zingiz sezasiz. Davo — tayyorgarlik.
Baholanish qo'rquvi. "Ular meni qanday baholaydi?" Bu eng qiyini va u butunlay yo'qolmaydi.
Uchinchisi uchun foydali burilish bor: diqqatni o'zingizdan tinglovchiga ko'chirish. "Men qanday ko'rinaman" o'rniga "ular buni tushunyaptimi?" Savol o'zgarsa, hayajon kamayadi, chunki e'tibor boshqa joyga boradi.
Oldindan tayyorgarlik
Materialni biling. Eng katta omil. Yodlash emas — tuzilmani bilish: taqdimot tayyorlash.
Ovoz chiqarib mashq qiling. Ichingizda o'qish tayyorgarlik emas. Ovoz chiqarib aytilganda qayerda to'xtab qolishingiz ko'rinadi.
Boshlanishni alohida mashq qiling. Birinchi 30 soniya eng qiyin qismi. Uni yaxshi bilsangiz, qolgani osonlashadi.
Joyni oldindan ko'ring. Imkon bo'lsa, o'sha xonada bir marta turib ko'ring. Notanishlikning katta qismi shu bilan yo'qoladi.
Jihozni tekshiring. Ishlamayotgan proyektor hayajonni bir necha barobar oshiradi. Zaxira nusxa (fleshka, elektron pochta) tayyor tursin.
Chiqishdan oldin
Bir necha daqiqa qolganda:
- Nafasni sekinlashtiring. Chiqarishni kirishdan uzunroq qiling. Bu bir daqiqada sezilarli farq beradi: nafas mashqlari.
- Bir oz harakat qiling. Yurish tanadagi tarangni kamaytiradi.
- Suv iching. Og'iz qurishi hayajonning oddiy jismoniy ta'siri: suv va diqqat.
- Matnni oxirgi marta o'qimang. Bu odatda ishonchni oshirmaydi, aksincha "unutdim" tuyg'usini kuchaytiradi.
Tanadagi belgilar (yurak tez urishi, qo'l titrashi) hayajonning tabiiy ko'rinishi: imtihon stressi: tanada nima bo'ladi.
Birinchi daqiqa
Eng qiyin qismi va uning uchun aniq tartib bor.
To'xtang. Joyingizga borib, bir-ikki soniya jim turing. Bu uzun tuyuladi, lekin tashqaridan tabiiy ko'rinadi va u sizga nafas olish imkonini beradi.
Sekin boshlang. Hayajon tezlikni oshiradi. Ataylab sekinroq boshlasangiz, tabiiy sur'atga tushasiz.
Birinchi jumlani biling. Aynan birinchi jumla — yagona yodlash foydali bo'lgan joy.
Bir-ikki kishiga qarang. Butun zalga emas. Tanish yuz bo'lsa yaxshi.
Gapirish paytida
Sur'at. Hayajonda tez gapiriladi. Ataylab to'xtash qo'ying — jumla oxirida bir soniya. Tinglovchi uchun bu qulay, siz uchun nafas.
Ovoz. Oxirgi qatorga eshitilsin. Shubha bo'lsa, so'rang: "orqadan eshitilyaptimi?"
Qo'llar. Qayerga qo'yishni bilmaslik keng tarqalgan. Eng oddiy yechim — qo'lda bir narsa (qalam, pult) ushlash yoki tabiiy ishora qilish. Cho'ntakka solmang, ko'krakda chalishtirmang.
Qarash. Zalning turli qismiga navbat bilan qarang. Slaydga qarab gapirish — eng ko'p uchraydigan xato: u ovozni ham tushiradi.
Xato bo'lganda
Bu bo'ladi va u eslagandan ancha kam sezilarli bo'ladi.
So'z chalkashsa: to'xtang, jumlani qaytadan boshlang. Uzr so'rash shart emas.
Fikr uzilsa: tayanch nuqtalaringizga qarang. Bu normal harakat va u tashqaridan xato ko'rinmaydi.
Butunlay unutsangiz: oxirgi aytgan fikringizni qaytaring ("demak, ..."). Ko'pincha shu davom ettiradi. Ishlamasa: "bir soniya" deb, qog'ozga qarang.
Jihoz ishlamasa: slaydsiz davom eting. Agar tuzilmani bilsangiz, bu mumkin — va bu yana bir sabab: slayd konspekt bo'lmasligi kerak.
Tinglovchi sizning ichki holatingizni ko'rmaydi. Ichkaridan halokat bo'lib tuyulgan narsa tashqaridan bir soniyalik to'xtash bo'lib ko'rinadi.
Takrorlanish bilan yengillashadi
Bu ko'nikma faqat mashq bilan quriladi va bu boshqa hech qanday usul bilan almashtirilmaydi.
Amaliy yo'l: kichik auditoriyadan boshlang. Guruhda javob berish, sinfda savol berish, do'stlar oldida aytib berish — hammasi hisobga kiradi.
Har chiqishdan keyin ikki narsani yozing: nima yaxshi ketdi, keyingi safar nimani o'zgartiraman. Bitta narsa — xatolardan o'rganish.
Ingliz tilida gapirish alohida qo'rquv qo'shadi: ingliz tilida gapirishdan qo'rqish.
Qisqa xulosa
- Maqsad hayajonni yo'qotish emas, uni xalaqit qilmaydigan darajaga tushirish.
- Diqqatni o'zingizdan tinglovchiga ko'chiring.
- Birinchi jumlani biling; sekin boshlang; to'xtashdan qo'rqmang.
- Xato bo'lsa, uzr so'ramang — davom eting.
- Ko'nikma faqat takrorlanish bilan quriladi; kichik auditoriyadan boshlang.
Shunga o'xshash
Abzats qanday quriladi
Bir abzats — bir fikr. Ochuvchi jumla, asos va bog'lanish: abzatsni ishonchli qiladigan uch qism.
Fikrni asoslash: da'vo, dalil, misol
«Menimcha shunday» — bu asos emas. Fikrni ishonchli qiladigan uch qismli tuzilma va uni tekshirish usuli.
Ko'chirmachilikdan qochish
Manbani ko'rsatish va o'z so'zi bilan yozish. Tasodifiy ko'chirmachilikning eng ko'p uchraydigan sabablari va ularning oldini olish.