Kitob o'qish: darajani tanlash

Ingliz tilida kitob o'qishni boshlash qarori odatda shunday bajariladi: mashhur roman olinadi, birinchi bet ochiladi, har jumlada uch notanish so'z chiqadi.

O'n betdan keyin kitob yopiladi va "men hali tayyor emasman" degan xulosa chiqadi.

Xulosa noto'g'ri. Tayyor emas edingiz — o'sha kitobga.

Asosiy qoida: 95 foiz

Erkin o'qish uchun matnning taxminan 95 foizini tushunish kerak — ya'ni yuz so'zda besh tagacha notanish so'z.

Bunda o'qish oqimi buzilmaydi va notanish so'zning ma'nosi kontekstdan taxmin qilinadi.

Agar har jumlada to'xtash kerak bo'lsa, ikki narsa bo'ladi: o'qish charchatadi va voqea yo'qoladi — ya'ni kitobni davom ettirish uchun sabab qolmaydi.

Tez tekshiruv: bir sahifa qoidasi

Kitob tanlashda bir daqiqalik sinov.

1. Kitobning o'rtasidan bir sahifa oching (birinchi betlar odatda osonroq bo'ladi).
2. Bir sahifani o'qing.
3. Notanish so'zlarni sanang.

Notanish so'z	Xulosa
0-2 ta	Juda oson — tez o'qish uchun yaxshi
3-5 ta	To'g'ri daraja
6-10 ta	Qiyin, lekin lug'at bilan mumkin
10 dan ko'p	Juda qiyin — hozir emas

Oxirgi qatorni hurmat qiling. Qiyin kitobni "chidab" o'qish odatni buzadi.

Qayerdan boshlash

Moslashtirilgan kitoblar (graded readers). Til o'rganuvchilar uchun maxsus soddalashtirilgan kitoblar. Ular darajalarga bo'lingan va bu boshlanish uchun eng ishonchli yo'l.

Ko'pchilik ularni "bolalar uchun" deb rad etadi va bu xato: ular aynan 95 foiz qoidasiga mos qilib yozilgan.

Allaqachon o'qigan kitobingiz. Voqeani bilganingiz uchun tushunish osonroq bo'ladi va butun diqqat tilga qoladi.

Qisqa hikoyalar. Roman uzoq majburiyat; hikoyani bir o'tirishda tugatish mumkin va bu tugallanish hissi beradi.

Nofantastik, siz qiziqadigan mavzu. Tanish mavzudagi maqola notanish mavzudagi romandan osonroq o'qiladi, chunki kontekst yordam beradi.

Lug'atga qachon qarash

Bu savol o'qish tezligini belgilaydi.

Qaramang, agar: so'z bir marta uchragan bo'lsa va jumla ma'nosi umuman tushunarli bo'lsa.

Qarang, agar: so'z bir necha marta takrorlanayotgan bo'lsa yoki usiz jumla ma'nosi yo'qolsa.

Amaliy tartib: o'qiyotganda notanish so'zni belgilang va davom eting. Bo'lim yoki bob tugagach, belgilangan so'zlarning eng ko'p takrorlanganlarini ko'rib chiqing.

Bu ikki narsani beradi: o'qish oqimi buzilmaydi va siz kerakli so'zlarni olasiz — takrorlanadiganlarini.

O'sha so'zlarni birikma bilan yozing: kollokatsiya, yaxshi kartochka.

Har so'zni yozmang

Keng tarqalgan xato: har notanish so'zni lug'atga yozish.

Natija: bir bobdan 80 ta so'z chiqadi, ularni takrorlash imkonsiz bo'ladi va butun tizim to'xtaydi.

Amaliy chegara: bir bobdan 5-10 ta so'z. Eng ko'p takrorlanganlari va sizga kerak bo'lishi mumkin bo'lganlari.

Qolganlari yo'qolmaydi — ular keyingi kitoblarda yana uchraydi va o'shanda olinadi.

Odat qilish

O'qish sekin ta'sir qiladigan usul, shuning uchun uning davomiyligi muhim.

Kuniga 15-20 daqiqa yetarli. Haftada bir marta ikki soat emas — kuniga 30 daqiqa.

Mavjud odatga ulang: "yotishdan oldin", "nonushtadan keyin" — odatni ulash.

Kitob ko'rinadigan joyda tursin. Bu ham signal.

Yoqmagan kitobni tashlang. Bu muhim: yoqmagan kitobni majburan o'qish butun odatni to'xtatadi. Kitob almashtirish — mag'lubiyat emas.

Nima beradi

So'z boyligi kontekst bilan. Kitobda so'zlar tabiiy birikmada keladi — ya'ni aynan ishlatiladigan shaklda.

O'qish tezligi. Bu imtihonlarda to'g'ridan-to'g'ri ball beradi — Reading: tezroq o'qish, SAT Reading.

Grammatika tuyg'usi. Qoidalarni ko'p marta ishlagan holda ko'rish ularni tabiiy qiladi.

Yozish uslubi. O'qigan odam yaxshiroq yozadi — bu bevosita ko'rinadi.

Nima bermaydi

Gapirish. O'qish gapirishni o'stirmaydi. Bu alohida ko'nikma va u faqat gapirish bilan o'sadi.

Talaffuz. Yangi so'zni faqat o'qib o'rgangan odam uni noto'g'ri talaffuz qilishi mumkin. Shuning uchun yangi so'zning talaffuzini ham tekshiring — talaffuzni yaxshilash.

Tez natija. O'zgarish oylar bilan o'lchanadi.

Darajani oshirish

Bir necha kitobdan keyin joriy daraja oson bo'lib qoladi — bu vaqtda ko'tarilish kerak.

Belgisi: bir sahifada 1-2 ta notanish so'z, o'qish umuman qiynatmayapti.

Ko'tarilish bir qadam bo'lsin. Moslashtirilgan kitobning keyingi darajasi yoki biroz murakkabroq muallif. Birdan katta sakrash boshdagi muammoni qaytaradi.

Qisqa xulosa

• Erkin o'qish uchun taxminan 95 foiz tushunarli bo'lishi kerak.
• Bir sahifada 3-5 ta notanish so'z — to'g'ri daraja.
• Moslashtirilgan kitoblar boshlanish uchun eng ishonchli yo'l.
• Har so'zni yozmang: bobdan 5-10 ta, eng ko'p takrorlanganlari.
• Yoqmagan kitobni tashlang — u butun odatni to'xtatadi.