Film va serial bilan o'rganish
Subtitr bilan ko'rish foydalimi va qaysi tilda. Tomosha qilishni haqiqiy mashqqa aylantirish tartibi.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
"Ingliz tilini serial ko'rib o'rgandim" — ko'p eshitiladigan gap.
Bu mumkin, lekin shartlar bor. Shartsiz tomosha qilish odatda faqat tomosha qilish bo'lib qoladi: vaqt ketadi, til o'smaydi.
Farq bir narsada: passiv ko'rish yoki faol ishlash.
Nega oddiy tomosha kam beradi
Rasm ma'noni beradi. Siz gapni tushunmasangiz ham, voqeani tushunasiz — shuning uchun til ustida ishlash zarurati tug'ilmaydi.
Ona tilidagi subtitr ko'zni tortadi. O'qish eshitishdan tez, shuning uchun ko'z subtitrga o'tadi va quloq o'chadi.
Takrorlash yo'q. Bir marta eshitilgan ibora yodda qolmaydi.
Ya'ni muammo material emas, usul.
Subtitr: qaysi tilda
Uch variant va ularning har biri boshqa ish qiladi.
Ona tilida (o'zbekcha yoki ruscha). Voqeani tushunish uchun. Til uchun deyarli hech narsa bermaydi: ko'z tarjimani o'qiydi, quloq ishlamaydi.
Ingliz tilida. Eng foydali variant ko'pchilik uchun. Eshitgan narsangizni ko'rasiz — va aynan shu bog'lanish tinglab tushunishni o'stiradi. Notanish so'z ham ko'rinadi, ya'ni uni yozib olish mumkin.
Subtitrsiz. Eng qiyin va u faqat yuqori darajada foyda beradi. Darajangizdan yuqori bo'lsa, bu mashq emas — shunchaki tushunmay o'tirish.
Amaliy tartib: inglizcha subtitr bilan boshlang. Bir epizodni tushunish qulay bo'lgach, subtitrsiz sinab ko'ring.
Ishlaydigan usul: bir sahna, uch marta
Butun epizodni "o'rganish" ishlamaydi — u charchatadi va tashlab yuboriladi.
Buning o'rniga bitta 3-5 daqiqalik sahna oling.
1-marta: subtitrsiz. Umumiy mazmunni tushunishga urining. Hammasini tushunish shart emas.
2-marta: inglizcha subtitr bilan. Endi eshitgan narsangizni ko'rasiz. To'xtating va notanish so'z yoki iborani yozib oling — butun ibora, yolg'iz so'z emas: kollokatsiya.
3-marta: yana subtitrsiz. Endi ancha ko'p narsa tushunarli bo'ladi. Bu bosqich eng ko'p qoniqish beradi va u eng ko'p tashlab ketiladi.
Jami 15 daqiqa. Bu bir soatlik passiv tomoshadan ko'proq beradi.
Takrorlash: eng kuchli qism
Uchinchi bosqichga qo'shimcha.
Ortidan takrorlash. Bir jumla eshiting, to'xtating, xuddi o'sha ohang bilan takrorlang.
Bu talaffuz va ritm uchun eng tez ishlaydigan usullardan biri, chunki siz qoida o'rganmaysiz — nusxa ko'chirasiz: talaffuzni yaxshilash.
Kuniga 5-10 daqiqa yetarli.
Nimani tomosha qilish
Darajangizga mos. 70-80 foizi tushunarli bo'lsin. Hech narsa tushunmayotgan material mashq emas — foydali qiyinchilik.
Kundalik nutq bo'lgan janrlar. Zamonaviy hayot haqidagi seriallar tarixiy drama yoki fantastikadan foydaliroq: ulardagi til sizga kerak bo'ladigan til.
Qisqa epizodlar. 20-25 daqiqalik seriallar ishlash uchun qulayroq.
Yoqadigan narsa. Zerikarli material bilan bu tartib bir haftada tugaydi.
Nimadan boshlash kerakligi noaniq bo'lsa, oddiy qoida: allaqachon ko'rgan va yoqqan narsangizni inglizcha subtitr bilan qayta ko'ring. Voqeani bilganingiz uchun butun diqqat tilga qoladi.
Ikki xil tomosha
Bu farqni ochiq aytish kerak, aks holda tartib og'irlik qiladi.
Ish. Bir sahna, uch marta, yozib borish bilan. 15-20 daqiqa. Bu mashq.
Dam olish. Butun epizod, o'zingizga qulay usulda. Bu ham foydali — u quloqni tilga o'rgatadi va motivatsiya beradi.
Ikkalasi ham bo'lsin. Har tomoshani ishga aylantirish — tez charchatadi va oxirida ikkalasi ham to'xtaydi.
Yozib borish
Mashq qismida to'plangan iboralar yo'qolmasligi kerak.
- Bitta joyda saqlang — daftar yoki kartochka ilovasi.
- Butun iborani yozing, jumla bilan birga.
- Oraliqli takrorlang — so'zlarni uzoq eslab qolish.
- Ishlating: o'sha iborani keyingi gapirish yoki yozish mashqida qo'llang — o'rgangan narsani ishlatish.
Oxirgi qadamsiz to'plangan iboralar passiv bo'lib qoladi.
Nima kutmaslik kerak
Tez natija. Bu sekin ta'sir qiladigan usul. Uch oydan keyin farq seziladi, uch kundan keyin emas.
Gapirish ko'nikmasi. Tomosha qilish tinglab tushunishni o'stiradi. Gapirish faqat gapirish bilan o'sadi — ingliz tilida gapirishdan qo'rqish.
Grammatika. Film grammatikani tizimli o'rgatmaydi — grammatikani qanday o'rganish.
Ya'ni film — bitta vosita, butun usul emas.
Qisqa xulosa
- Passiv tomosha kam beradi; farq faol ishlashda.
- Inglizcha subtitr — ko'pchilik uchun eng foydali variant.
- Bitta sahna, uch marta: subtitrsiz, subtitr bilan, yana subtitrsiz.
- Ortidan takrorlash talaffuz uchun eng tez usul.
- Ish va dam olishni ajrating; har tomoshani mashqqa aylantirmang.
Shunga o'xshash
Grammatikani qanday o'rganish
Qoidalarni yodlash bilan gapirish orasida katta farq bor. Grammatikani ishlatiladigan holga keltirish tartibi.
Ingliz tilida o'ylashga o'tish
Ichda tarjima qilib gapirish sekin va charchatadi. Tarjimasiz gapirishga o'tishning bosqichma-bosqich yo'li.
Kitob o'qish: darajani tanlash
Juda qiyin kitob o'qishni to'xtatadi. To'g'ri darajani aniqlash va ingliz tilida o'qishni odat qilish.