O'rgangan narsani ishlatish
Ishlatilmagan bilim yo'qoladi. Qo'llashning amaliy shakllari va nega bu takrorlashdan ham kuchliroq.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Bir semestr fan o'qildi, imtihon topshirildi, yaxshi baho olindi.
Bir yildan keyin o'sha fandan deyarli hech narsa esda yo'q.
Bu kamdan-kam hodisa emas — bu odatiy natija. Sabab: bilim ishlatilmadi.
Nega ishlatilmagan bilim yo'qoladi
Xotira foydalilikka qarab saralaydi. Qayta-qayta kerak bo'lgan narsa saqlanadi, kerak bo'lmagani o'chadi.
Imtihon uchun o'rganilgan va keyin hech qachon ishlatilmagan bilim ikkinchi guruhga tushadi.
Va yana bir narsa: ishlatish eng kuchli takrorlash shakli. Chunki qo'llash paytida siz bilimni xotiradan chiqarasiz, notanish holatga moslashtirasiz va natijani tekshirasiz — bu eslab chiqarish ning to'liq shakli.
Ya'ni ishlatish ikki ish qiladi: bilimni saqlaydi va uni chuqurlashtiradi.
Ishlatishning shakllari
Har fan uchun boshqacha, lekin naqsh bir xil: bilimni tashqariga chiqaring.
Til
Eng aniq holat va eng ko'p tashlab ketiladigani.
- O'rgangan so'zni o'sha kuni bir jumlada ishlating — yozma yoki og'zaki.
- Qiziqqan mavzuda material o'qing va ko'ring.
- Kimdir bilan gaplashing — do'st bilan birga o'qish, gapirishdan qo'rqish.
Faqat kartochka takrorlash so'zni taniydigan qiladi, lekin ishlatadigan qilmaydi. Bu ikki xil ko'nikma.
Matematika va aniq fanlar
- Mavzuni o'rgangach, darhol masala yeching — nazariyani to'plab qo'yib, keyin mashqqa o'tish ishlamaydi.
- Kundalik hayotdagi hisoblarda qo'llang: foiz, nisbat, ehtimol.
- Mavzuni boshqa birovga tushuntiring — sodda tilda tushuntirish.
Nazariy fanlar
- O'qigan narsangizni o'z so'zingiz bilan qayta ayting.
- Yangi mavzuni bilganingizga bog'lang — yangi mavzuni eskisiga bog'lash.
- Atrofdagi hodisalarni o'rgangan tushunchangiz bilan tushuntirishga urining.
Har qanday fan
- Tushuntiring. Eng universal shakl: guruh bo'lib o'qish da navbat bilan tushuntirish.
- Yozing. Bir betlik xulosa, izoh, javob.
- Savol bering va javob toping. Ochiq savol-javob ham shakl: javob yozish uchun bilimni tartibga solish kerak bo'ladi.
Imtihondan keyin
Amaliy savol: imtihon tugadi, endi nima?
Javob mavzuga bog'liq.
Sizga keyin kerak bo'lmaydigan fan — qo'yib yuboring. Hamma narsani saqlash kerak emas va bunga vaqt ham yetmaydi.
Tanlagan yo'nalishingizga tegishli fan — uni ishlatadigan yo'l toping. Aks holda u bir yilda yo'qoladi va keyin qaytadan o'rganishga to'g'ri keladi.
Buni chuqur va yuzaki o'rganish taqsimotida oldindan hal qilish yaxshi.
Til uchun alohida eslatma
Til eng tez yo'qoladigan bilim turi, chunki u ko'nikma — mushak kabi.
IELTS topshirgandan keyin butunlay to'xtagan odamda bir yilda daraja sezilarli tushadi.
Saqlash uchun ko'p narsa kerak emas: haftada bir necha marta o'qish, tinglash yoki gapirish. Kuniga 15 daqiqa ham yetarli — kuniga 30 daqiqa dagi mantiq bu yerda ham ishlaydi.
Qo'shimcha foyda: motivatsiya
Ishlatish faqat xotira uchun emas.
O'rganilgan narsa amalda ishlaganini ko'rish — eng ishonchli motivatsiya manbalaridan biri. Kitobdagi mashq emas, haqiqiy natija: tushungan film, yozilgan xat, yechilgan masala.
Uzoq tayyorgarlikda bu ayniqsa muhim, chunki asosiy natija (imtihon, qabul) uzoqda turadi — uzoq maqsadni yaqin qilish va qiziqish yo'qolganda.
Amaliy qoida
Har o'rganilgan mavzudan keyin bitta savol:
Buni bugun yoki ertaga qayerda ishlataman?
Javob topilsa — ishlating. Topilmasa — hech bo'lmaganda tushuntiring yoki yozing. Bu ham ishlatishning bir shakli.
Va o'rganish jurnalining birinchi qatori aynan shu ishni qiladi: bugun tushunganingizni kitobga qaramay yozish.
Qisqa xulosa
- Xotira ishlatilmaydigan bilimni o'chiradi.
- Ishlatish eng kuchli takrorlash shakli: u bilimni chiqarishni talab qiladi.
- Til uchun bu ayniqsa muhim — u ko'nikma va u tez yo'qoladi.
- Imtihondan keyin: kerakli mavzularni ishlatadigan yo'l toping.
- Har mavzudan keyin so'rang: buni qayerda ishlataman?
Shunga o'xshash
Unutish — nuqson emas, jarayonning qismi
Unutish xotira yomonligining belgisi deb qabul qilinadi. Aslida u foydali va zarur. Buni tushunish o'qish usulini ham o'zgartiradi.
Biologiyada jarayonlarni eslab qolish
Ko'p bosqichli jarayonni ro'yxat sifatida yodlash qiyin. Chizma va sabab-natija zanjiri uni ancha barqaror qiladi.
Formulani yodlash emas, chiqarish
Yodlangan formula unutiladi va noto'g'ri ishlatiladi. Formula qayerdan kelganini bilish uni ikki marta ishonchli qiladi.