Misol va qarshi-misol

Qoidani o'qidingiz. Kitobdagi misol tushunarli. Mashqlarni ham yechdingiz.

Keyin imtihonda o'sha qoida boshqacha ko'rinishda chiqadi va tanilmaydi.

Sabab: siz qoidani taniy oldingiz, lekin uni qo'llay olmadingiz. Bu ikkisi boshqa ko'nikma va ularni ajratadigan tez sinov bor.

Sinov

Qoidani o'qigandan keyin ikki narsa qiling:

1. O'z misolingizni yasang. Kitobdagini emas — yangi, o'zingiz o'ylab topgan misol.

2. Qarshi-misol yasang. Qoida ishlamaydigan yoki qo'llanmaydigan holat.

Ikkinchisi birinchisidan qiyinroq va u ko'proq ma'lumot beradi.

Nega o'z misolingiz muhim

Kitobdagi misolni tushunish uchun faqat kuzatish kerak. O'z misolingizni yasash uchun qoidaning shartlarini bilish kerak: nima berilgan bo'lishi kerak, natija qanday bo'lishi kerak.

Misol yasashga urinish paytida odatda darhol ma'lum bo'ladi: qoidaning qaysi qismi noaniq qolgan.

Bu eslab chiqarish ning ijodiy shakli — faqat faktni emas, tuzilmani chiqarishni talab qiladi.

Nega qarshi-misol muhimroq

Qoidaning chegarasini bilish qoidaning o'zini bilishdan ko'ra ko'proq narsani ko'rsatadi.

Qarshi-misol ikki xil bo'ladi:

Qoida qo'llanmaydigan holat. Shartlar bajarilmagan, shuning uchun qoida ishlamaydi.

Odatda adashtiradigan holat. Qoidaga o'xshab ko'rinadi, lekin aslida boshqa qoida ishlaydi.

Ikkinchisi imtihonlarda ataylab qo'yiladi. Qarshi-misolni o'zi yasagan odam uni tanib oladi.

Misollar

Grammatikada

Qoida: Present Perfect — o'tmishda boshlangan va hozirgacha davom etadigan yoki hozirga ta'sir qiladigan harakat.

O'z misolim: I have lived here for five years. (Hali ham shu yerdaman.)

Qarshi-misol: I lived here for five years. — Bu yerda Present Perfect ishlatilmaydi, chunki harakat tugagan; endi boshqa joyda yashayman.

Ikkinchisi qoidaning chegarasini ko'rsatadi.

Matematikada

Qoida: Ikki tomonni bir songa bo'lish mumkin.

Qarshi-misol: O'sha son nolga teng bo'lishi mumkin bo'lsa — bo'lish mumkin emas. x ga bo'lishdan oldin x nolga teng emasligi tekshiriladi.

Aynan shu tekshiruv ko'p masalada ball yo'qotadi va u qarshi-misol orqali eslab qolinadi.

Ta'rifda

Qoida: Sutemizuvchilar bolalarini tug'adi.

Qarshi-misol: Tuxum qo'yadigan sutemizuvchilar ham bor.

Ta'rifdagi istisnolar aynan shunday topiladi va ular imtihon savollarining sevimli mavzusi.

Amaliy tartib

Har yangi qoida uchun daftarda uch qator:

Qism	Nima yoziladi
Qoida	O'z so'zingiz bilan, bir jumla
Misol	O'zingiz yasagan, kitobdagi emas
Qarshi-misol	Qoida qo'llanmaydigan holat

Uchinchi qatorni to'ldira olmasangiz — qoida hali to'liq tushunilmagan. Uni belgilab qo'ying va ustozdan so'rang: ustozdan qanday savol berish.

Qarshi-misol topilmasa

Ba'zan qoida haqiqatan istisnosiz bo'ladi. Bunda savolni o'zgartiring:

"Bu qoida qachon qo'llanmaydi?" — qanday holatda umuman boshqa qoida kerak bo'ladi?

"Bu qoidani qanday noto'g'ri qo'llash mumkin?" — eng keng tarqalgan xato qaysi?

Ikkinchisi ayniqsa foydali: u xatolar daftari bilan bog'lanadi.

Kartochkaga o'tkazish

Misol va qarshi-misol kartochka uchun yaxshi material:

Old: If I ___ (be) you, I'd take the job. Orqa: were

Yolg'iz qoida emas, kontekstdagi misol — yaxshi kartochka.

Qarshi-misolni ham kartochkaga qo'ying: "Bu jumlada nega Present Perfect emas?"

Qisqa xulosa

• Kitobdagi misolni tushunish bilan o'zingiz misol yasash — ikki xil ko'nikma.
• Har qoida uchun o'z misolingizni yasang.
• Qarshi-misol qoidaning chegarasini ko'rsatadi va u ko'proq ma'lumot beradi.
• Qarshi-misolni yoza olmasangiz, qoida to'liq tushunilmagan.
• Imtihonlar aynan chegaradagi holatlarni so'raydi.